terug

Waarom je geen wekker moet gebruiken (en waarom dat ook rimpels scheelt)


Shit. De trein rijdt voor mijn neus weg. Balen, weer een half uur wachten. In de hal van station Leiden Centraal haal ik een Spa Rood. Het krioelt er van de mensen. Opeens word ik me bewust van alle geluiden. Ik vlucht snel weer het lege perron op. 

Overprikkeling. Van kunstlicht krijg je dat ook. 

Wat is er mis met kunstlicht? 

Kunstlicht verstoort je ritme. Reptielen en vissen hebben een derde oog, dat lichtgevoelig is. Het zit boven op het hoofd. Bij mensen is dit derde oog in de loop van de evolutie naar binnen gekeerd. Het oog werd onze pijnappelklier. Via die klier beïnvloedt zonlicht alle lichaamsprocessen - van je lichaamstemperatuur en je slaap-waakritme tot je eetgedrag. 
Bij schemering maakt die klier het hormoon melatonine aan. Schemering betekent het wegvallen van met name het blauwe licht met golflengtes van 460 tot 480 nanometer. Je wordt moe en trekt je langzaam terug. Tijd om te slapen. 

Kampvuren of olielampjes hadden evolutionair geen negatieve invloed op de melatonineproductie. 

Tot honderd jaar geleden de elektronische verlichting zijn intrede deed.

Die verlichting geeft blauw licht, net als beeldschermen van een TV of van je computer. Gemiddeld kijken Nederlanders ’s avonds 3 uur televisie. Ruim 2 miljoen mensen slikken slaapmedicatie. 

Wat heeft ritme te maken met mijn gezondheid? 

Ritme is de basis. Zomer en winter, eb en vloed, overvloed en schaarste, dag en nacht. Ritme zie je overal in de natuur terug. Een verstoring van een ritme leidt op de lange termijn altijd tot klachten. Blauw licht verstoort het natuurlijke ritme van de aanmaak van melatonine. Slaapproblemen zijn het gevolg. 

Waarom is slaap nou zo belangrijk? 

Tijdens je slaap herstel je. Je geneest. Slaap zorgt ervoor dat al je systemen weer worden gesynchroniseerd. 

Slaaptekort leidt zelfs tot een afgenomen gevoeligheid voor het hormoon insuline en zorgt dat je immuunsysteem minder goed werkt. 

Als je genoeg slaapt, word je uit jezelf wakker. Als je een wekker moet gebruiken, heb je dus een slaaptekort. 

Maar 8 uur slapen vind ik zonde van mijn tijd 

Slaap minimaal 7 uur en houd een slaapagenda bij zodat je je bewust wordt hoeveel slaap jouw lijf nodig heeft. Bij een slaaptekort ben je overdag moeier en minder efficiënt. Alles kost je dan extra tijd. 

Yo Richard, maar met een kop koffie is mijn moeheid ook snel verdwenen, hoor

Maar het benzinelampje op je dashboard brandt nog steeds. Je hebt alleen kunstmatig gas op je bijnier gegeven. Met cafeïne. Die bijnier raakt nog verder uitput. Geen goed idee. Drink dus alleen koffie als je er trek in hebt, niet als je moe bent. 

Wat moet ik onthouden? 

Gebruik na 20:00 uur geen schermpjes meer. Of installeer het programma Flux dat het blauwe licht uitfiltert. 

En nu? 

Koop een vuurkorf voor je woonkamer ;-) Of ga kamperen. Dat blijkt gezonde effecten te hebben op het slaappatroon.

P.S. Wil je mijn 3-delige gratis video-serie over Voeding, Beweging en Ontspanning per mail ontvangen? Klik dan hier


divider

Richard de Leth - OERsterkDrs. Richard de Leth - zeg maar Richard - studeerde geneeskunde en specialiseerde zich in de preventieve leefstijlgeneeskunde. Met zijn OERsterk-filosofie wil hij mensen helpen bij het bereiken van een gelukkige en gezonde levensstijl. Dat doet hij met zijn kwartaalprogramma Persoonlijk Leefstijlplan Programma. In 3 maanden geeft hij jou alle informatie en tools om jouw kwaliteit van leven te vergroten. Want gezond en gelukkig oud worden wil jij toch ook?

Richard schreef vijf bestsellers. Zijn nieuwste boek is recent verschenen: Persoonlijk Leefstijlplan. Verder verschijnen er maandelijks nieuwe blogs van Richard boordevol gezondheidsinformatie. Is je lijf je lief, leef dan preventief!

Elk nieuw artikel van Richard direct per e-mail ontvangen?
Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief


Volg Richard op:

Reacties

  1. door Henneke op
    Slaap ritme Nog mooier zou zijn ( laatst ook iets overgelezen) om een uur of 10 of 11 naar bed te gaan een uur of 4 slapen., 3 uur wakker zijn , wat vroeger ook handig was om het vuur weer op te stoken. Kijken of er geen beren of andere beesten rond je tent sluipen. Wat contempleren En dan nog een keer 3 uur slapen. De eerste periode om lichaam te laten herstellen. 2e periode ( er is dan meer REM slaap) om de geest te herstellen. Lijkt me heel logisch ook gezien de ayurvedishe klok. Waarvan ik het altijd al zo vreemd vond dat er een wakkere vata periode midden in de nacht zit. Ben bang alleen dat onze werk maatschappij er dan weer moeite mee heeft dat je pas rond 10 uur op je werk komt. Maar toch het lijkt mij heerlijk. En dan zijn er bij vele ineens geen slaap problemen meer.
    door Richard de Leth op
    Boeiend, Henneke. En 10:00 uur starten met werken lijkt mij heerlijk :-)
  2. door Monique op
    Interessant stuk. Jij hebt het over 7 uur slaap. Ik heb zelf geleerd bij het behandelen van mensen met slaapproblemen (ik ben slaapoefentherapeut) dat je iemand nooit minder dan 5 uur slaap mag laten maken. Wat is jouw onderbouwing voor de minimaal 7 uur? Want het kan per persoon verschillen hoeveel slaap je nodig hebt, de ene moet 9 uur slapen, de ander redt het prima met 6 uur. Zeker veel oudere mensen hebben die 7 uur al niet meer nodig bv.
    door Richard de Leth op
    Eens, Monique, optimaal is één stuk slaap van 5 uur in de delta-golven (healing sleep). Gemiddeld is het 7 uur slaap, maar er bestaat inderdaad geen gemiddelde mens :-) Dus het is altijd maatwerk.
  3. door Daisy op
    Waar staat de koppeling met rimpels/ouder worden?
    door Richard de Leth op
    Goede vraag, Daisy. 's Nachts herstel je, dus een goede slaap is de beste 'anti-rimpelcreme' :-) (dat is de koppeling)
  4. door Robert op
    Beste Richard. Goed artikel. Invloed van kunstlicht wordt onderschat. Maar de suggestie van een vuurkorf in de woonkamer.... Dat wordt nog meer onderschat. Houtvuur, haarden, houtkachels etc. zijn enorm ongezond. Je vergast jezelf, je familie en ook nog eens je buren. Blijf dan maar de hele avond tv kijken, stuk gezonder. Groet Robert
    door Richard de Leth op
    Dank voor je prikkelende aanvulling, Robert. Het ging mij inderdaad om het type licht (geel versus blauw), maar de negatieve gezondheidseffecten van rook zijn ook een blog waard.
  5. door Gina op
    Allemaal heel interessant, maar helaas werken mijn man en ik op Schiphol. Een zeer vervuilde omgeving, waar kunstmatig het zuurstof gehalte naar beneden wordt gedraaid (zodat iedereen lekker 'mellow' wordt en er geen knoppartijen uitbreken enz.), de luchtvochtigheid de helft is van wat het minimaal zou moeten zijn en wij om 03.15 uur moeten opstaan om alle passagiers veilig op hun plaats van bestemming te krijgen. En oh, wat zouden we graag weg willen en wat doen we ons best daarvoor. We studeren beiden en solliciteren ons rot. Maar als je vijftig bent is dat toch heel lastig...
    door Richard de Leth op
    Ja, dat is inderdaad lastig, Gina. Maar bewustwording is een eerste stap. En jullie zoektocht naar een andere baan een goede tweede stap. Alle goeds in dit proces!
  6. door Patrick op
    Hi Richard. Over het blauwe licht blokkeren: er schijnen ook van die speciale brillen te zijn met oranje glazen die het licht filteren. Heb jij hier ervaring mee? Er zijn zo veel verschillende soorten dat er ongetwijfeld ook nepperts tussen zitten. Ook ik merk dat ik altijd met het licht wakker wordt. Ongeacht hoe laat ik mijn bed ik ga, ben ik eigenlijk altijd rond dezelfde tijd, voor mijn wekker afgaat, wakker. Ik probeer we leen soort ritme te krijgen, maar de ene keer ben ik heel moe als ik opsta en de andere keer ben ik heel de dag lamlendig. Misschien wat tips?
    door Richard de Leth op
    Ha Patrick, ja, er zijn prima brillen met oranje glazen (die licht dus bufferen en filteren). Zorg voor voldoende frisse lucht en ventilatie in je slaapkamer, heb geen electrische apparatuur rond 1 meter van je hoofd, kijk na 20:00 uur geen TV meer, neem eventueel een tablet magnesiumcitraat 200mg voor het slapen en droom fijne dromen :)
  7. door Yvonne op
    Hallo Richard, Mij is nog niet helemaal duidelijk wat ik het beste tegen kunstlicht kan doen Ik neem aan dat je zelf in de winterdag ook niet om vijf uur naar bed gaat :-)
    door Richard de Leth op
    Gebruik liever kaarslicht dan kunstlicht. En gebruik een programma zoals 'Flux' als je op de computer werkt, dan wordt slaaphormoon melatonine beter aangemaakt. En in principe mogen we in de winter dus meer slapen dan in de zomer, dus ga een uurtje eerder naar bed :)
reageer op dit artikel